ATRAKCJE ORAWY



NOCLEGI



PRZEWOZY



GASTRONOMIA



OBIEKTY KULTURALNE



OBIEKTY SPORTOWE








Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej
tel: 018 2852709, www.orawa.eu, biuro@orawa.eu

Zwiedzanie z przewodnikiem: od 1 V do 30 IX w godz.8.30-17.00, a od 1 X do 30 IV w godz.8.30-14.30





Skansen jest główną atrakcją turystyczną Orawy. Zajmuje ponad 10 ha terenu, a jego centralnym obiektem jest dwór Moniaków - pierwszych sołtysów Zubrzycy. Starsza część dworu pochodzi z XVII wieku, a nowsza część datowana jest na rok 1784. Przy dworze zachowały się takie budynki gospodarcze jak: owczarnia, stajnia, chlewnia i wozownia. Obecnie w skansenie znajduje się ok. 40 obiektów, są to charakterystyczne dla Orawy chaty z wyżką, lamus plebański, chata czwórka, karczma, pasieka oraz chłopskie zakłady przemysłowe: tartak, folusz, olejarnia, kuźnia. Zachował się również piękny dworski park. W najbliższym czasie skansen wzbogaci się o kolejne cenne obiekty m.in. Kościół z Tokarni. Warto skorzystać z edukacyjnych zajęć z regionalizmu, które przybliżają czynności wykonywane dawniej na Orawie, m.in., pieczenie chleba, obróbka lnu, malowanie na szkle, ozdoby z bibuły, lalki szmaciane.




Farbiarnia w Orawce.



Farbiarnia jest położona w pobliżu drewnianego kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Została wybudowana w XVIII w. Jest to obiekt parterowy, z półpiętrem. Budynek jest murowany, otynkowany, przykryty dachem łamanym. Pierwotnie budynek służył jako skład soli na „szlaku węgierskim”. W XVIII w. zaczęto farbować w niej płótno i sprzedawać za pośrednictwem tzw. płócienników. W końcu XIX w., wobec upadku płóciennictwa na Orawie i konkurencji przemysłowych metod barwienia, zlikwidowano jej działalność. Obecnie budynek stoi pusty.




Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela w Orawce, z XVII wieku
- zwiedzanie: tel. +48 606 586 296

W sezonie zwiedzanie z przewodnikiem za wolne datki na rzecz Kościoła: od 1 IV do 30 IX w śr-sob 9.00-17.00, niedz. 12.00-16.00
Poza sezonem jest możliwe tylko w grupach od 10 osób i po wcześniejszym ustaleniu terminu telefonicznie lub mailowo: orawka.kosciol@gmail.com z 3-dniowym wyprzedzeniem.




Ten najcenniejszy zabytek na Orawie jest budowlą drewnianą, konstrukcji zrębowej, ściany ma obite gontami. Nawa jedna, sklepiona drewnianym stropem z zaskrzynieniami. Prezbiterium wyższe. W pierwszej połowie XVIII w. dobudowano na osi prezbiterium murowaną kaplicę Matki Boskiej Bolesnej. Świątynia jest nakryta dwuspadowym dachem gontowym. Wieża izbicowa, konstrukcji słupowej, z kruchtą w przyziemiu, nakryta pierwotnie barokowym hełmem baniastym z latarnią, który w 1901 roku zastąpiono iglicowym, z czterema wieżyczkami po rogach.
Wnętrze tej świątyni to istny skarbiec i malowana epopeja dziejów Górnej Orawy. Ołtarz główny, pochodzący z początku XVIII w., jest dwukondygnacyjny, z obrazem patrona kościoła i parafii, św. Jana Chrzciciela, posągami św. Wojciecha i św. Stanisława oraz figurami świętych królów węgierskich. Zwieńcza go obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. W ołtarzach bocznych znajduje się z jednej strony obraz Niepokalanej, z drugiej Ukrzyżowanie – kopia słynnego dzieła Rubensa. Organy XVIII w. posiadają klawiaturę ręczną. W posadce kościoła wmurowano kilka płyt nagrobnych w tym m.in. pierwszego proboszcza w Orawce i budowniczego kościoła ks. Jana Sczechowicza.
Bezcenną, nadającą koloryt wnętrzu dekoracją, jest przepiękna polichromia, wykonana przez bezimiennych twórców. Jest to monumentalny cykl obrazów imitujących gobeliny, a przedstawiających sceny z życia św. Jana Chrzciciela. Szczególnie cenny i ujmujący w prostocie i wymowie jest Dekalog, czyli malarskie przedstawienie 10 przykazań, umieszczone na balustradzie chóru muzycznego, zwane popularnie „biblią ubogich”. Malowidło to zawiera cenne elementy ikonograficzne, dotyczące obyczajowości i folkloru dawnej Orawy.
W otoczeniu kościoła pradawnym zwyczajem cmentarz grzebalny. W pobliżu bramy prowadzącej do świątyni grób dwóch polskich lotników, którzy zginęli w nalocie przeprowadzonym 3 września 1939 r.




Kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego w Jabłonce, z lat 1802–1817.



Obecny kościół pw. Przemienienia Pańskiego zastąpił dawny, drewniany, ulokowany pośrodku cmentarza. Jest to budowla murowana w stylu klasycystycznym, tzw. józefińskim. Do trójprzęsłowej nawy przylega półkoliście zamknięte prezbiterium z pięknymi witrażami z okresu międzywojennego. Od frontu do nawy przylega wieża nakryta baniastym hełmem. Kościół kryje dwuspadowy dach obity blachą. Ołtarz główny jest drewniany, polichromowany w stylu eklektycznym. Został zmontowany w latach 1912–1913. Środek ołtarza zajmuje obraz Przemienienia Pańskiego. W glorii ołtarza widnieje w medalionie popiersie Boga Ojca. W dużych niszach bocznych osi ołtarza widać posągi św. Cyryla i św. Metodego. W zwieńczeniu ołtarza umieszczono mniejsze figury, po lewej św. Agnieszki, po prawej św. Elżbiety Węgierskiej. W bocznych ołtarzach: po lewej stronie obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy, po prawej Figura Serca Jezusowego. Ściany i sklepienie są późnobarokowe, polichromia neobarokowa posiada motywy figuralne. Na początku XX wieku do kościoła zostały dobudowane dwie czworoboczne kapliczki: w jednej z nich ołtarz św. Maksymiliana Kolbego, w drugiej Matki Boskiej Częstochowskiej.




Kościół parafialny pw. św. Marcina w Podwilku, z 1767 r.

Kościół zbudowano na miejscu luterańskiego zboru. Jest to budowa jednonawowa, o ramowych podziałach elewacji, z prezbiterium zamkniętym półkoliście. U zachodniej fasady wysoka wieża, czworograniasta, z kruchtą w przyziemiu, nakryta baniastym hełmem. W ołtarzu głównym jest umieszczona rzeźba św. Marcina – rycerza na koniu, który swoim płaszczem okrywa klęczącego żebraka. Ambonę i konfesjonały wykonano w stylu rokokowym. Nad drzwiami prowadzącymi do zakrystii cenna płaskorzeźba stiukowa, przedstawiająca św. Wendelina. Polichromia sklepień współczesna. Nad kruchtą od południa ciekawa ludowa rzeźba, przedstawia Maryję z Dzieciątkiem.





Cmentarz żydowski w Podwilku.

Położony malowniczo na stokach góry Kuligowej (grupa Pająkowy Wierch), oddalony ok. 1,5 km na południe od kościoła, przy starym trakcie z Podwilka do Orawki. To jedyny na Orawie cmentarz żydowskiego(kirkut). Po wojennej dewastacji zachowały się do dziś 62 kamienne macewy. Najstarsza pochodzi z 1880 roku. Na nagrobkach inskrypcje w języku hebrajskim, polskim, węgierskim i niemieckim. Cmentarz był używany również przez wspólnoty żydowskie z Orawki, Jabłonki, Piekielnika, Zubrzycy i Lipnicy. Obecny rozmiar cmentarza to 0,4 hektara. Cmentarz znajduje się w nie najlepszym stanie, porasta go gęsty zagajnik.





Kościół parafialny pw. św. Łukasza Ewangelisty z lat 1762-1769 w Lipnicy Wielkiej



Legenda głosi, że dokończono budowę tej świątyni za pieniądze zbójników z Babiej Góry. Kościół zbudowany w stylu górnowęgierskiego baroku. W bryle świątyni wyróżnia się: półkoliście zamknięte prezbiterium, prostokątną nawę i wieżę zwieńczoną baniastym hełmem. Do prezbiterium przylega zakrystia, a do nawy kaplica Matki Bożej Bolesnej. Wnętrze kościoła charakteryzuje: sklepienie kolebkowe, neobarokowa polichromia, neogotyckie ołtarze i ambona. Zachowały się cenne XVIII-wieczne elementy wyposażenia: kamienna chrzcielnica, kamienna rzeźba św. Wojciecha i rzeźba Pieta . Na frontowej ścianie kościoła znajduje się tablica ku czci pamięci Piotra Borowego (1858-1932), polskiego działacza narodowego zwanego Apostołem Orawy.





Cmentarz przykościelny w Lipnicy Wielkiej.

Według zapisów Komonickiego w jego „Dziejopisie Żywieckim” lipnicki cmentarz istniał już co najmniej od 1627 roku. Z początku był on z pewnością luterański, a od 1727 roku przejęli go katolicy wraz z drewnianą świątynią. Zmarłych na tym przykościelnym cmentarzu chowano aż do początku XX wieku. Obecnie na tym starym, lipnickim cmentarzu znajduje się tylko kilka mogił. Jednak jest on swoistą księgą dziejów tej ziemi. Zabytkowe, różnorodne nagrobki, najstarsze z końca XIX wieku, napisy w języku łacińskim, węgierskim, słowackim i polskim oddają specyfikę i niezwykłość przygranicznej, orawskiej ziemi.





Parafialne Muzeum Regionalne w Chyżnem.

Mieści się w starej plebanii z 1800 roku, tel: +18 26-319-26
W zbiorach muzeum zgromadzono ponad 2 tys. eksponatów, m.in. polichromowane figurki, szaty liturgiczne, kolekcję obrazów o dużej wartości historycznej i artystycznej.





Figury kamienne.



Przydrożne figury i krzyże to małe kamienne arcydzieła i wielka atrakcja Orawy. Chroniły one mieszkańców przed kataklizmami i złem,były fundowane również jako dziękczynienie. Wytwarzał je warsztat kamieniarski w Białym Potoku k. Twardoszyna i odznaczają się wysokim poziomem artystycznym. Główna postać figury stojąca na postumencie wykonywana była przez mistrza, zaś postument rzeźbili uczniowie. Pierwsi kamieniarze pochodzili z Krakowa lub Lewoczy, a najstarszym znanym mistrzem kamieniarskim był Jerzy Białopotocki, pracujący w XVIII wieku. Znakiem rozpoznawczym warsztatu z Białego Potoku jest para anielskich główek umieszczana na cokole figury.
Na Orawie najczęściej spotykanymi figurami są: Chrystus Ukrzyżowany, Matka Boża Bolesna (Pieta), Trójca Święta, św. Jan Nepomucem. Najwięcej figur kamiennych w gminie Jabłonka spotkamy wędrując Szlakiem Solnym przez Orawę. W gminie Lipnica Wielka do chwili obecnej zachowało się ich 6 plus jedna drewniana. Jest to Drewniana figura Jana Nepomucena stojąca w murowanej kapliczce na skraju wsi u wylotu starej drogi na Chyżne. Kapliczka ta ufundowana została przez okolicznych gospodarzy w połowie XVIII wieku. Pozostałe to figury kamienne, a najstarsza to Figura św. Rodziny na placu przed kościołem z roku 1759 ufundowana przez plebana wsi Niżna Ignacego Jabłońskiego. Wieńczy ją figura Królowej Marii Niepokalanej. Na skrzyżowaniu dróg: do Rabczyc, do Lipnicy Małej i ku Babiej Górze stoi ufundowany w roku 1761 przez administratora lipnickiej parafii Ignacego Wilczka czworoboczny słup poświęcony głównie kultowi św. Jakuba Większego zwany słupem jakubowym lub Figurą św. Jana Nepomucena . W roku 1777 w miejscu dawnego ołtarza drewnianego kościoła (na cmentarzu przykościelnym)postawiono kamienny krucyfiks i figurę Matki Boskiej przebitej Mieczem Boleści. W roku 1818 gospodarz Andrzej Karlak ufundował podobną Figurę - krucyfiks przy drodze, nieopodal swego domu na roli Sołtystwo Niżne (obecnie "Na Spyrkowym Polu", gospodarstwo Wendelina Spyrki) w podzięce za ocalenie przed pożarem. Była to pierwsza fundacja indywidualna, chłopska. W roku 1855 bogaty Ignacy Kupczyk ufundował w Murowanicy u wylotu drogi na Bobrów krucyfiks z Figurą Marii Bolesnej. Przy niej odmawiano procesyjne modlitwy na Wszystkich Świętych. W roku 1862 na cmentarzu grzebalnym ufundowano figurę-krucyfiks przedstawiającą Matkę Boską Bolesną oraz ciało Chrystusa z nogami przebitymi gwoździem.





Dzwonniczki loretańskie.



Ważny element krajobrazu na Orawie, to drewniane dzwonnice z dzwonkiem loretańskim, zwane też dzwonnicami burzowymi. Dzwonów używano zgodnie z ludowymi wierzeniami do odpędzania burz, gradowych nawałnic, które nad wieś ściągały demony zwane płanetnikami. Można je spotkać w Chyżnem, Jabłonce, Lipnicy Małej, Lipnicy Wielkiej, Zubrzycy Dolnej i Górnej.
[Rozmiar: 9165 bajtów]

Smak na produkt


Orawski Punkt Informacji Turystycznej